لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

هر تمدنی فرهنگ و محصولات فرهنگی خاص خود را که نشانی از هویت آن فرهنگ است، به بار می آورد. تمدن و فرهنگ اصیل اسلامی، این هویت را در پیروی از فرمانهای الهی قرار داده است و مسلمانان در اجرای این فرمانها، محصولاتی را به زیبایی تمام (به نماد و نشانه تسلیم) ابداع کرده اند. جانماز، یکی از این محصولات هویت بخش است که همواره همراه فرد مسلمان بوده و وجود آن در منزل هر مسلمان از ضروریات شمرده می شود. در جهیزیه عروس، به حکم ضرورت یک یا چند جانماز نمدی یا دست بافت وجود دارد که دختران ترکمن خود در دوره دوشیزگی آنها را تهیه کرده اند. در این جستار برآنیم با معرفی انواع این جانمازها به نمادها و نشانه های موجود در نقوش این دستبافته ها بپردازیم. گردآوری اطلاعات این جستار عمدتا به طریق میدانی انجام پذیرفته و در پایان، طبقه بندی روشنی از نمادهای موجود در جانمازها ارایه شده است.

این پژوهش، شامل مطالعه ای تفسیری درباره قصه های مردم ترکمن در شمال ایران است. محقق، با انجام مصاحبه هایی با ترکمن ها، نسبت به جمع آوری قصه های این قوم، همت گماشته است. مصاحبه، مهمترین ابزار دست یابی به اطلاعات در این زمینه بوده است. سپس، پژوهشگر با کمک نظریه «تفسیر فرهنگ» کلیفورد گیرتز، به تحلیل اجتماعی- فرهنگی قصه های جمع آوری شده پرداخته و این قصه ها را با قالب های گفتمانی مورد تفسیر قرار داده است. در این مقاله، به نتایج و چگونگی دست یابی به نشانه ها و معانی، به عنوان پایه های به وجود آورنده تفکر گفتمانی، توجه شده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در شماره 31 فصلنامه مطالعات ملی، مقاله ای با عنوان «روایت اجتماعی- فرهنگی قصه های ترکمنی» چاپ شده است که به نظر می رسد در استفاده از داده ها و اطلاعات گردآوری شده برای تحلیل، دچار نوعی افراط گرایی و غلو شده است. این افراط گرایی و غلو نتایج تحلیل را بی اعتبار کرده است.هدف نویسندگان مقاله این بوده است که با استفاده از گونه ای ادب شفاهی، یعنی قصه، به تحلیل و بررسی روندهای فرهنگی و اجتماعی ترکمن ها بپردازند. خود آنها در مقدمه نوشته اند: «در این مقاله، به مطالعه قصه هایی می پردازیم که پیدا و پنهان زندگی قوم ترکمن را برای ما نمایان می سازند». عنوان مقاله نیز با هدف نویسندگان تناسب کامل دارد. بر این اساس، آنها باید برای تحلیل خود قصه هایی را انتخاب می کردند که یا در محدوده حوزه فرهنگی ترکمن ها ابداع شده باشند یا اینکه روایت خاص هم میهنان ترکمن ما از قصه هایی باشند که در محدوده ای گسترده تر یا در حوزه هایی دیگر نیز رواج دارند؛ اما آنها عملا قصه هایی را به عنوان مواد تحلیل مورد استفاده قرار داده اند که با موارد گفته شده انطباق ندارند. روشن شدن موضوع مستلزم اندکی توضیح درباره «قصه های منطقه ای» است.

لاروهای شب پره برگ خوار فرفیون، Simyra dentinosa F.، از عوامل کنترل بیولوژیک علف های هرز فرفیون محسوب می شود. اطلاع از میزان تغذیه و میزبان مرجح لاروهای این شب پره می تواند در استفاده از آن ها در کنترل بیولوژیک فرفیون حایز اهمیت باشد. دراین تحقیق، شاخص های تغذیه ای لاروهای شب پره برگ خوار فرفیون روی 5 گونه فرفیون رایج در شهرستان ارومیه به اسامی Euphorbia macroclada Boiss ، E. denticulate Lam. ، E. seguieriana Neck. ، E. boissieriana Prokh و E. heteradena Jaub. & Spach در شرایط آزمایشگاهی با دمای 19 ± 1 درجه سانتی گراد، رطوبت نسبی 65 ± 5 درصد و دوره نوری 14 ساعت روشنایی و 10 ساعت تاریکی اندازه گیری شد. آزمایش درطول دوره لاروی شب پره در 4 گروه 8 تایی و در داخل ظروف پلاستیکی شفاف به قطر دهانه 14 و ارتفاع 19 سانتی متر انجام شد. نتایج به دست آمده نشان داد که به صورت معنی داری بیشترین (7.93 گرم) و کمترین (4.98 گرم) میزان تغذیه لاروهای S.dentinosa به ترتیب مربوط به فرفیون های E. macroclada و E. heteradena می باشد. میانگین وزن فضولات دفع شده توسط لاروها روی 5 گونه فرفیون وضعیتی تقریبا مشابه با میزان تغذیه داشت. مقایسه میانگین وزن لاروهای S. dentinosa در تغذیه از 5 گونه فرفیون نشان داد که از لحاظ آماری اختلاف معنی داری بین آن ها وجود ندارد اما شاخص بازدهی تبدیل غذای بلعیده شده (0.187) در گونه E. heteradena به صورت معنی داری بیش از سایر گونه ها بود. نتایج کلی نشان داد که هر 5 گونه فرفیون مورد آزمایش، میزبان لاروهای S. dentinosa بوده و از این حشره می توان برای کنترل بیولوژیک آن ها استفاده کرد.

گونه کیکم یکی از گونه های مهم جنس Acer از خانواده Aceraceae می باشد. زیرگونه turcomanicum در جنگل های ناحیه رویشی ایران تورانی به عنوان گونه همراه ارس در ارتفاعات استان های خراسان رضوی و شمالی پراکنش دارد. سال بذردهی این گونه هر سه سال یکبار است. قوه نامیه بذر آن پایین و تعداد بذرهای رسیده و سالم کم می باشد. بذرهای این گونه دارای خواب بوده و قوه نامیه آن پس از طی دوره سرمادهی کاهش می یابد. متاسفانه، بسیاری از رویشگاه های این گونه تحت تاثیر چرای دام و دخالت های انسانی با تخریب زیادی مواجه شده است. به دلیل مشکلات تکثیر جنسی، استفاده از روش های غیرجنسی به منظور تولید نهال های با کیفیت مطلوب می تواند در احیاء رویشگاه های این گونه بسیار راهگشا باشد. یکی از راه های مطمئن تولید نهال، تکثیر غیرجنسی از طریق ریزازدیادی است. به این منظور ریزنمونه ها از رویشگاه آن تهیه و باززایی انجام شد. القاء کالوس در محیط های هورمونی مختلف انجام و غلظت های مختلف هورمونی برای باززایی کالوس بررسی شد. از بین محیط های مورد بررسی، باززایی غیرمستقیم از کالوس تنها در غلظت های 0.1 و 0.5 میلی گرم در لیتر هورمون رشد گیاهی تیدیازورون (TDZ) انجام شد. تعداد، رشد طولی و شادابی ساقه چه ها تحت تاثیر غلظت های مختلف هورمون TDZ بررسی شد و تیمار 0.5 میلی گرم در لیتر هورمون TDZ با متوسط 4.16 عدد بیشترین تعداد ساقه زایی را داشت. از نظر شادابی و ارتفاع ساقه چه ها تفاوت معنی داری بین تیمارها وجود نداشت. به طورکلی محیط پایه MS و هورمون TDZ برای باززایی کالوس گونه کیکم ترکمنی مناسب می باشد. گیاهچه های باززایی شده به منظور سازگاری به گلدان منتقل و بعد به خاک انتقال یافتند.

گونه های زیادی از جنس فرفیون (Euphorbia) از خانواده Euphorbiaceae در مراتع استان آذربایجان شرقی پراکنده هستند. گونه های این جنس دارای شیرابه ای سمی در تمام قسمت های گیاه می باشند. در طی این بررسی آفات برگ خوار دو گونه متداول فرفیون شامل Euphorbia seguieriana Neck و E. heteradenia Jaub & Spach به ترتیب در نواحی مرتعی تیکمه داش و هوراند جمع آوری و شناسایی گردید. شب پره های برگ خوار Hyles lineata (Fabricius) و Hyles euphorbiae L. از خانواده Sphingidae (در منطقه هوراند) و Simyra dentinosa Freyer از خانواده Noctuidae (در منطقه تیکمه داش)، به عنوان عوامل مهم کنترل بیولوژیک فرفیون ها تشخیص داده شدند. در طی پرورش آزمایشگاهی لارو شب پره های فوق برای دستیابی به حشرات بالغ آنها، سه گونه پارازیتویید لارو و شفیره برگ خواران مذکور بشرح زیر شناسایی شدند. 1- Cotesia vanessae Reinhard (Hym. Braconidae)2- Hyposoter didymator (Thunberg) (Hym. Ichneumonidae)3- Masicera sphingivora (Rohineau-Desvoidy) (Dip. Tachinidae) دو گونه براکونید و ایکنئومونید از لاروهای سنین آخر برگ خوار Simyra dentinosa و پارازیتوئید سوم از شفیره شب پره های Hyles lineata و Hyles euphorbiae خارج شدند.

شیرابه زمین های دفن زباله شهری یکی از مشکلات مهم محیط زیستی است. امروزه روش انعقاد الکتریکی از جمله روشهایی است که برای تصفیه شیرابه مورد توجه است. در این فرایند، مواد منعقد کننده از انحلال الکترود فلزی تولید می شود. در این مقاله تصفیه پذیری شیرابه کهنه زمین دفن زباله کهریزک تهران به روش انعقاد الکتریکی با استفاده از الکترودهای فولادی گرید ST-12،ST-37   CK-45 ودر مقیاس آزمایشگاهی با اندازه گیری پارامترهایCOD ، ذرات معلق و تغییرات پتانسیل اکسایش و کاهش بررسی شد. میزان حذف COD با مقدار اولیه 160000 میلی گرم در لیتر در زمان 100 دقیقه و جریان 2.7 آمپر برای الکترودهای ST-12،ST-37   CK-45 وبه ترتیب 42.66، 34.37 و 35.2 درصد به دست آمد. با افزایش زمان به 140 دقیقه میزان حذف COD به ترتیب 6.78، 4.38 و 12.12 درصد افزایش داشت. همچنین با افزایش دانسیته جریان اعمالی از 33.33 به 166.66 آمپر بر مترمربع افزایش حذف 38.98، 22.64 و 25.38 درصدی برای COD و 16.4، 19.79 و 18.71 درصدی برای ذرات معلق برای الکترودهای ST-12،ST-37   CK-45 وبه دست آمد. نتایج نشان داد الکترود ST-12 بهترین عملکرد را برای تصفیه شیرابه دارد به طوری که در دانسیته جریان 166.66 آمپر بر مترمربع معادل بارگذاری شارژ 155.46 F/m3،64.67  درصد از COD و 98.79درصد از ذرات معلق حذف شدند.

تجزیه بخش آلی زباله در محل دفن زباله به همراه نفوذ آب باران، مایع آلوده ای به نام شیرابه را تولید می کند که به دلیل دارا بودن ترکیبات سمی و خطرناک، خطر قابل توجهی برای محیط زیست تلقی می شود. در این تحقیق تصفیه پذیری شیرابه با استفاده از هاضم بی هوازی دو مرحله ای بررسی گردید. حجم مفید هر یک از هاضم ها 150 لیتر، دبی 10 لیتر در روز، زمان ماند هیدرولیکی 15 روز برای هر یک از هاضم ها، و دما 31 درجه سلسیوس (مزوفیلیک) در نظر گرفته شد. بار آلی سیستم از 0.07 تا 3.4 گرم در لیتر در روز به صورت تدریجی و طی پنج مرحله افزایش داده شد. مقدار COD شیرابه 48552 تا 62150.4 میلی گرم در لیتر و نسبت BOD5/COD آن بیش از 0.7 به دست آمد. در بار آلی 2.2g/L.day بیشترین حذف COD به میزان 93.59 درصد در مجموع دو هاضم به دست آمد. میزان آمونیاک در سیستم بی هوازی حذف نگردید، بلکه اضافه شد. غلظت آمونیاک در بار بهینه در مخزن ورودی، هاضم اول و هاضم دوم به ترتیب 721، 952 و 1054 میلی گرم در لیتر به دست آمد. حداکثر میزان بیوگاز در بار آلی 3.4 گرم در لیتر در روز، تولید شد و معادل 9.823 و 6.298 لیتر در روز به ترتیب در هاضم اول و دوم بود.